Garantie, wettelijke rechten en verzekering bij een kapotte telefoon

Drie dingen die vaak door elkaar lopen

	Wat het is	Bij wie
Wettelijke garantie (conformiteit)	Je recht op een deugdelijk product dat doet wat je er redelijkerwijs van mag verwachten. Staat in de wet en kan niet worden weggecontracteerd.	De verkoper
Fabrieksgarantie	Een extra toezegging van de fabrikant, doorgaans één of twee jaar. Vrijwillig, met eigen voorwaarden.	De fabrikant
Verzekering	Een betaald product dat schade dekt die geen fabricagefout is, zoals vallen of diefstal.	De verzekeraar

Het belangrijkste inzicht: fabrieksgarantie kan je wettelijke rechten nooit beperken. Als de fabrieksgarantie na twee jaar afloopt, betekent dat niet dat je rechten verdwijnen. De verkoper blijft je aanspreekpunt.

Wettelijke garantie: geen vaste termijn

In Nederland bestaat geen vaste wettelijke garantietermijn. De wet zegt dat een product moet voldoen aan wat je er redelijkerwijs van mag verwachten. Hoe lang dat is, hangt af van het soort product, de prijs en het merk.

Voor smartphones betekent dat in de praktijk: van een toestel van €1.000 mag je meer verwachten dan van een toestel van €150. Gaat een duur toestel bij normaal gebruik na tweeënhalf jaar kapot aan iets dat niet slijtagegevoelig is, dan is de stelling dat je dat nog niet hoefde te verwachten goed verdedigbaar.

De Consumentenbond doet hier regelmatig onderzoek naar en constateert dat winkelmedewerkers nog steeds vaak ten onrechte zeggen dat je na twee jaar geen rechten meer hebt. Laat je daar niet door afschepen.

Wie moet wat bewijzen?

De bewijslast kantelt na twaalf maanden, en dat is het belangrijkste praktische onderscheid.

Binnen het eerste jaar

Gaat je toestel binnen een jaar kapot bij normaal gebruik, dan gaat de wet ervan uit dat het product al niet goed was toen je het kocht. Zegt de verkoper dat het jouw schuld is, dan moet hij dat bewijzen. Kan of wil hij dat niet, dan heb je recht op kosteloos herstel of vervanging.

Na het eerste jaar

Daarna draait het om: jij moet aannemelijk maken dat het product al niet deugde, of dat het eerder kapot ging dan je mocht verwachten. Dat hoeft geen technisch rapport te zijn. Foto’s, een beschrijving van het gebruik en een verwijzing naar de prijs en de verwachte levensduur helpen al.

Loopt het vast, dan kan een onafhankelijk deskundigenoordeel van een reparateur uitkomst bieden: bijvoorbeeld een verklaring dat er geen sprake is van valschade of vochtschade, maar van een defect onderdeel.

Eigen schuld: valschade en waterschade

Heb je het toestel laten vallen of is het nat geworden, dan is er sprake van eigen schuld en vervalt je recht op kosteloos herstel. Dit is de categorie waar veruit de meeste discussie over ontstaat.

De ACM heeft in een marktscan vastgesteld dat vochtschade het onderwerp is waarover de meeste geschillen gaan tussen consumenten, verkopers en fabrikanten. Bij een gemelde vochtschade vervalt de fabrieksgarantie in de regel automatisch.

Toch is niet elk geval zwart-wit. Als je toestel een IP68-classificatie heeft en faalt bij gebruik dat binnen die opgegeven bescherming valt, is de vraag gerechtvaardigd of het toestel wel voldeed aan wat je mocht verwachten. Bewaar in dat geval:

• Een beschrijving van wat er precies gebeurde en onder welke omstandigheden.
• Foto’s of video van de situatie en van het toestel.
• De aankoopbon en de specificaties waarop de waterbestendigheid staat.

Belangrijk om te weten: fabrikanten geven zelf aan dat waterbestendigheid geen permanente eigenschap is en afneemt door slijtage en beschadiging. Dat maakt zo’n claim niet kansloos, maar wel lastiger.

Vervalt je garantie bij een andere reparateur?

Twee verschillende antwoorden, afhankelijk van welke garantie je bedoelt:

• Fabrieksgarantie: die vervalt meestal wel als een niet-erkende reparateur het toestel heeft geopend. Dit zijn de voorwaarden van de fabrikant zelf.
• Wettelijke garantie: die vervalt in principe niet automatisch. Wel wordt het praktisch lastiger: als het toestel na een reparatie elders opnieuw hapert, kan de verkoper stellen dat het probleem door die reparatie komt.

Praktische vuistregel: is je toestel nog jong, duur en mogelijk gedekt, laat het dan eerst door de verkoper of een erkend servicepunt bekijken. Is het ouder en buiten garantie, dan is een goede onafhankelijke reparateur vaak de betere keuze qua prijs en snelheid.

Verzekeringen: wat dekt wat?

Verzekeringen verschillen sterk per polis. Wij kunnen niet zeggen of jouw schade gedekt is, maar wel waar je op moet letten.

Type	Dekt doorgaans	Let op
Inboedelverzekering	Schade door bijvoorbeeld brand, water uit leidingen of inbraak, meestal thuis	Vallen en stoten valt er doorgaans niet onder. Soms is er een aanvullende module voor kostbaarheden.
Aparte telefoonverzekering	Valschade, vochtschade, soms diefstal	Let op eigen risico, dagwaarde in plaats van nieuwwaarde, en de eis dat reparatie via een aangewezen partij loopt.
Fabrikantsprogramma (bijvoorbeeld AppleCare)	Onopzettelijke schade tegen een vast eigen risico per geval	Meestal een beperkt aantal gevallen per periode. Het eigen risico is bij Apple en erkende providers gelijk.
Reisverzekering	Soms diefstal of verlies tijdens de reis	Vaak een lage maximumvergoeding en de eis van aangifte bij de politie.
Creditcard-aankoopverzekering	Soms schade of diefstal kort na aankoop	Alleen als je met die kaart hebt betaald, en meestal maar enkele maanden geldig.

Wat je vrijwel altijd nodig hebt bij een claim

• De aankoopbon van het toestel
• Het IMEI-nummer (te vinden op de doos, of via de instellingen van een werkend toestel)
• Een omschrijving van wat er is gebeurd, met datum en plaats
• Foto’s van de schade
• Een reparatieofferte of een verklaring dat reparatie niet mogelijk is
• Bij diefstal: een aangifte bij de politie

Nieuwe EU-regels: reparatieplicht en ecodesign

Er is de afgelopen jaren veel veranderd, in het voordeel van wie wil repareren.

Ecodesignregels sinds 20 juni 2025

Voor smartphones en tablets die vanaf die datum voor het eerst op de EU-markt komen, gelden nieuwe eisen:

• Minimaal vijf jaar besturingssysteem- en beveiligingsupdates.
• Reserveonderdelen beschikbaar tot zeven jaar na het einde van de verkoop, te leveren binnen vijf tot tien werkdagen.
• Onafhankelijke reparateurs krijgen toegang tot de benodigde technische informatie en reparatiesoftware.
• Accu’s moeten minstens 800 laadcycli doorstaan met behoud van ten minste 80% capaciteit.
• Toestellen moeten valtests doorstaan en krijgen een EU-energielabel met een reparatiescore.

Toestellen met een vouwbaar of oprolbaar scherm zijn hiervan uitgezonderd. Voorraad die al vóór 20 juni 2025 op de markt was, valt er ook buiten.

Richtlijn recht op reparatie

De EU-richtlijn uit 2024 verplicht fabrikanten om ook buiten de garantieperiode te repareren, voor productcategorieën waarvoor ecodesigneisen gelden, mits reparatie technisch mogelijk is. Ze mogen daar een redelijke prijs voor vragen, maar reparatie niet weigeren om puur economische redenen of omdat een ander eerder aan het toestel heeft gewerkt. Fabrikanten moeten bovendien indicatieve reparatieprijzen publiceren op een vrij toegankelijke website.

Deze richtlijn moet in nationale wetgeving worden omgezet. Controleer bij een concreet geschil de actuele stand van zaken bij ConsuWijzer.

Praktische aanpak bij een geschil

1. Bepaal om welke garantie het gaat. Fabricagefout binnen een redelijke levensduur? Dan wettelijke garantie, en ga naar de verkoper. Val- of waterschade? Dan verzekering, of zelf betalen.
2. Meld het schriftelijk. Mail is prima en levert bewijs op. Beschrijf het gebrek, de aankoopdatum en wat je vraagt: kosteloos herstel of vervanging.
3. Geef een redelijke termijn. Twee weken om te reageren is gebruikelijk.
4. Laat je niet doorsturen naar de fabrikant. De verkoper is je wettelijke aanspreekpunt.
5. Verzamel bewijs. Aankoopbon, foto’s, eventueel een verklaring van een reparateur dat er geen sprake is van val- of vochtschade.
6. Loopt het vast? Gebruik de voorbeeldbrieven van de Consumentenbond, of leg de zaak voor aan een geschillencommissie als de verkoper daarbij is aangesloten.

Blijkt dat je zelf moet betalen? Bekijk dan de indicatieve reparatiekosten voor jouw model en gebruik de repareren-of-vervangen tool om te bepalen of het bedrag in verhouding staat.